ABD’nin seçim sistemi nasıl işliyor?

ABD’nin seçim sistemi nasıl işliyor?

Öncelikle Amerikan seçimleri geleneksel olarak salı günleri yapılıyor. Bunun nedeni zamanında sadece toprak (çiftçi) ve mal sahipleri oy kullanıyordu. Cumartesi günleri çiftçiler ürettikleri malları pazara getiriyorlardı. Pazar günleri ise kilise günüydü. Seçim 1 Kasım’da da olamıyordu çünkü 1 Kasım Katoliklerin ‘All Saints Day’ tatiliydi. Geriye Kasım ayının ilk pazartesisini takip eden Salı günü kalıyordu. Kasım ayının ilk Salısı böylece geleneksel hale geldi.1

Ayrıca seçim günleri resmi tatil değil ama kurumlar ve firmalar oy kullanma süresi kadar izin vermek zorundalar.

Amerikan halkı teknik olarak direk başkanı seçmiyor. Görevi sadece başkanı seçmek olan ‘Seçiciler Meclisi’ delegelerini seçiyor. Günümüzde bu delegelerin görevi sembolik , oy pusularında da meclis adaylarının adı değilde başkanın adı yazılıyor.

Daha sonra 1 kasımda ki oylar ile seçilen, seçiciler meclisi üyeleri toplam 538 delege 19 Aralık günü kendi eyaletlerinde toplanıp hangi aday için seçilmişlerse o adaya oy veriyorlar ve oylar başkente gidiyor(formalite). 6 Ocak’da ise oylar ABD Kongresinde ortak oturumda açılıp sayılıp ABD başkanı ilan ediliyor.

Her eyaletin farklı sayıda seçiciler meclisi kontenjanı var aynı ülkemizdeki şehirlerin farklı sayıda milletvekili çıkarması gibi.

Örneğin, Kalifornia eyaletinin seçici meclis üyesi 55 iken Alaska eyaletinde 3 meclis üyesi seçiliyor.

O yüzden Amerikan seçimlerinde 6 kritik eyalet vardır. Bunlar, Kaliforniya (55), Teksas (34), New York (31), Florida (27), İllinois (21) ve Pensilvanya (21) eyaletleridir.

Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus Kaliforniya gibi çok seçici meclis üyesine sahip (55) eyaletlerde en çok oyu alan aday tüm meclis üyelerini alırken. Alaska gibi az meclis üyesine sahip eyaletlerde oy oranına göre meclis üyeleri dağıtılıyor. Bu yüzden Texas(38 oy), Pennsylvania (20), Ohio(18), North Carolina(15), New York(29), New Jersey (14), Michigan(16), Illinois (20), Georgia(16), Florida (29) ve California(55) gibi 11 eyaleti kazanan bir aday, geri kalan 39 eyalette kaybetse bile Amerikan başkanı olabilir.

538 seçici üyenin 270’ini ve üzerine alan aday seçimi kazanıyor.

2016’daki ADB seçimlerinden örnek. Trump 276 sandalye ile başkan seçildi.

Ayrıca seçim ve seçim anketlerin de Demokratların kazandığı eyaletleri haritada mavi renkle, Cumhuriyetçilerin kazandıkları eyaletleri ise kırmızı renkle boyar.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: